W tym tygodniu przedstawiamy Państwu prezentacja o zaburzeniu snu.

Zaburzenia snu są często jednym z objawów innego somatycznego lub psychicznego schorzenia.
Mianem zaburzeń snu określamy wszelkie dysfunkcje i nieprawidłowości, które dotyczą długości oraz jakości snu.

Najpopularniejszymi zaburzeniami snu są:

• BEZSENNOŚĆ NIEORGANICZNA- polega ona na niedostatecznej ilości i jakości snu, która trzymuje się przez dłuższy czas. Charakteryzuje się trudnościami w zasypianiu, utrzymywaniu snu lub zbyt wczesnym wybudzaniu się.
• NIEORGANICZNA HIPERSOMNIA- oznacza stan nadmiernej senności i napadów snu (które nie wynikają z niedoboru snu) albo wydłużone przechodzenie ze snu do stanu pełnego czuwania zaraz po przebudzeniu. Zazwyczaj towarzyszy ona zaburzeniom psychicznym, może się pojawić także wskutek zażycia narkotyków, leków, np. pochodnych barbituranów i benzodiazepin, neuroleptyków lub leków antydepresyjnych lub po zbyt dużej ilości spożytego alkoholu. Pierwotną hipersomnię leczy się za pomocą leków psychostymulujących, np. metylofenidatem.
• ZABURZENIA RYTMU SNU I CZUWANIA- niezgodność między rytmem snu i czuwania, który jest indywidualny dla każdej osoby a rytmem oczekiwanym. Prowadzi to do objawów takich jak bezsenność i hipersomnia.
• SOMNAMBULIZM (SENNOWŁÓDZTWO/ LUNATYKOWANIE)- stan zaburzenia świadomości, w którym występuje połączenie cech snu i czuwania. Pacjent wstaje z łóżka i chodzi bez celu, ujawniając obniżony poziom świadomości, zmniejszoną reaktywność, ograniczenie sprawności ruchowej. Po przebudzeniu zazwyczaj nie pamięta tego epizodu.
  Somnambulizm dotyczy głównie dzieci i młodzieży i nie jest to przypadłoś groźna. Epizody lunatykowania zdarzają się u około 17% dzieci przed ukończeniem 12 roku życia, a wieku 4-8 lat zdarza się to aż u 30% dzieci. U 1% populacji przypadki somnambulizmu trwają nadal w dorosłym życiu. Epizody chodzenia we śnie mogą także zdarzać się podczas przyjmowania leków (np. beta- blokerów), a także mieć związek z chorobami psychicznymi jak schizofrenia, czy nerwicami
• LĘKI NOCNE – epizody bardzo silnego, panicznego lęku z głośną wokalizacją, pobudzeniem ruchowym i pobudzeniem układu nerwowego wegetatywnego. Pacjent zrywa się z rozpaczliwym krzykiem. Doświadczający lęku nocnego siedzi na łóżku, nie reaguje na bodźce z zewnątrz, w tym próby uspokojenia ze strony domowników. Przeżywany lęk doprowadza do silnego pocenia się i przyspieszonego oddechu. Atak kończy się wybudzeniem ze snu. Zaburzenie to występuje u około 3% dzieci w wieku 4–12 lat. U osób dorosłych występuje u około 1%.
• KOSZMARY SENNE- przepełnione lękiem marzenia senne, które pacjent pamięta w najdrobniejszym szczególe i niezwykle silnie przeżywa. Treść tych koszmarów zazwyczaj dotyczy zagrożenia życia i zdaje się być bardzo żywa. Często tematyka koszmarów jest podobna i się powtarza. Po przebudzeniu pacjent natychmiast jest w pełni przytomny i zorientowany.

2.1 BEZSNENNOŚĆ TO POWAŻNY PROBLEM

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), bezsenność to jedna z najczęściej diagnozowanych dolegliwości, zaraz po bólu. Na problemy ze snem skarży się coraz to większa liczba osób na całym świecie, nie do końca zdając sobie sprawę, że ich problem ten może być związany z chorobami różnego rodzaju. Sen ma niezwykle istotne znaczenie dla stanu naszego zdrowia psychicznego i fizycznego. Nocny odpoczynek służy regeneracji ciała, jak również pozwala odpocząć umysłowi po ciężkich trudach dnia. Zaburzenia snu przyczyniać się mogą do wielu uciążliwych dolegliwości, takich jak, rozdrażnienie, czy brak koncentracji.

Klasyfikuje się kilka rodzajów bezsenności, które różnią się od siebie przede wszystkim okresem trwania:

• Bezsenność przygodna – najczęściej jest związana z niestandardowymi okolicznościami w naszym życiu (np. podróżą albo wydarzeniem generującym duży poziom stresu). Ten rodzaj zaburzeń snu może trwać kilka dni.
• Bezsenność krótkotrwała – często jest kontynuacją reakcji na wydarzenia niestandardowe (stres). Trwa zwykle od kilku dni do trzech tygodni. Ten rodzaj bezsenności może być także efektem choroby somatycznej.
• Bezsenność przewlekła- objawy utrzymują się ponad miesiąc. Najczęstszą przyczyną są tu głównie schorzenia psychiczne, działania środków psychoaktywnych, nadużywanie leków uspakajających i nasennych, zaburzenia rytmu serca i czuwania, a także przyczyny somatyczne. To rodzaj bezsenności, która wymaga specjalistycznego leczenia.
  Szczególny typ, który warto wyróżnić to
  – bezsenność pierwotna występująca też pod innymi nazwami jako bezsenność idiopatyczna lub psychofizjologiczna – spowodowana endogennymi nieprawidłowościami powstawania snu. Problemy ze snem, zarówno krótkotrwałe, jak i przewlekłe można skutecznie leczyć: a) Farmakologicznie- stosując odpowiednie środki farmakologiczne. Ten rodzaj leczenia jest najskuteczniejszy w przypadku leczenia bezsenności przygodnej i krótkotrwałej b) Niefarmakologiczna- stosowana często jako uzupełnienie farmakologicznego leczenia. Polega ona na pouczeniu pacjenta na temat zasad higieny snu, nauce kontrolowania bodźców, stosowaniu technik relaksacyjnych. Pomocna jest także terapia poznawczo- behawioralna.

2.2 ZABURZENIA OSOBOWOŚCI

Zaburzenia osobowości różnią się od pozostałych problemów opisywanych w klasyfikacjach psychiatrycznych. Nie są to zaburzenia bądź kryzysy psychiczne, które pojawiają się i (ewentualnie) przemijają. Problemy te dotyczą zaburzonej struktury osobowości człowieka oraz związanych z tym konsekwencji w różnych dziedzinach życia. Poprzez te zaburzenia rozumiemy zatem występowanie trwałych cech charakterologicznych danej osoby oraz utrwalonych wzorców postępowania, zachowania, relacji z innymi ludźmi i funkcjonowania społecznego. Dotyczy to także przeżywania siebie i innych oraz stosunku do samego siebie i otoczenia.

Według ICD-10 zaburzenia osobowości to:

(…) głęboko zakorzenione i utrwalone wzorce zachowań, przejawiające się mało elastycznymi reakcjami na różnorodne sytuacje indywidualne i społeczne. Reprezentują one albo skrajne, albo znaczące odmienności w porównaniu z przeciętnym w danej kulturze sposobem spostrzegania, myślenia i odczuwania, a w szczególności – odnoszenia się do innych. Takie wzorce zachowania mają tendencje do trwałości i do obejmowania wielu zakresów funkcjonowania psychologicznego.

W związku z powyższą definicją, można zauważyć pewne typowe cechy zaburzeń osobowości:

• trwałość i głębokie zakorzenienie danych cech tej osoby
• cechy te są mało elastyczne, osoba w wielu okolicznościach zachowuje się w taki sam (lub przynajmniej podobny) dezedaptacyjny sposób
• cechy te są skrajnym przerysowaniem zespołu cech obecnych u innych ludzi
• cechy te przejawiają się zarówno w sposobie, w jaki dana osoba postrzega rzeczywistość, jak i w myśleniu i emocjach w stosunku do siebie i innych ludzi
• cechy te mają szczególne znaczenie w kontaktach z innymi ludźmi – raczej nie ułatwiają lecz ograniczają, utrudniają, a niejednokrotnie odpowiadają ze niszczenie tych relacji
• cechy te tworzą całościowy wzorzec, nie są pojedynczymi zachowaniami lub tylko przerysowaniem jakiegoś jednego aspektu charakteru.
• dotyczą struktury charakteru danej osoby, a nie przemijającej cechy czy epizodu choroby psychicznej
• charakter ten i zachowania danej osoby oceniane są jako zaburzone, co wiąże się z nieprawidłowościami w funkcjonowaniu osobistym i w relacjach z innymi ludźmi
• ten wzorzec charakteru pojawia się wraz z dojrzewaniem człowieka i trwa w ciągu jego życia